Fundacja Sztuki Świata wspiera organizację wystawy Davida Cronenberga EVOLUTION

Fundacja Sztuki Świata zaprasza na niezwykłą wystawę prezentującą twórczość słynnego kanadyjskiego reżysera DAVIDA CRONENBERGA. Ekspozycja pod nazwą "EVOLUTION" będzie prezentowana w Centrum Sztuki Współczesnej przy Wałach Gen. Sikorskiego 13 w Toruniu w terminie od 15 listopada 2016 do 26 marca 2017. Uroczysty wernisaż został zaplanowany na poniedziałek 14 listopada. W ramach przypomnienia twórczości Cronenberga organizatorzy przygotowali również przegląd jego filmów, na który zapraszamy już w październiku.

DAVID CRONENBERG cieszy się reputacją reżysera o prawdziwie niepowtarzalnym stylu, do czego niewątpliwie przyczynił się bardzo osobisty charakter jego dzieł. Wśród jego najsłynniejszych filmów należy wymienić tytuły takie jak Dreszcze, Wściekłość, Fast Company, Potomstwo, Skanerzy, Wideodrom, Mucha, Nierozłączni, Nagi lunch, Crash: Niebezpieczne pożądanie, eXistenz, Martwa strefa, M. Butterfly, Pająk, Historia przemocy, Wschodnie obietnice, Niebezpieczna metoda i Cosmopolis. W 2014 r. Cronenberg zaprezentował podczas Festiwalu Filmowego w Cannes obraz Mapy gwiazd, do którego scenariusz stworzył powieściopisarz Bruce Wagner. W obsadzie znaleźli się m.in. Julianne Moore, John Cusack i Mia Wasikowska. Jesienią tego samego roku ukazała się pierwsza powieść reżysera, Skonsumowana.

Cronenberg uznawany jest za jednego z największych i najbardziej wpływowych reżyserów, a jego filmy zaskarbiły mu sławę i uznanie krytyków na całym świecie. W 1999 r. przewodniczył jury Festiwalu Filmowego w Cannes, zaś w 2006 r. otrzymał w Cannes Carrosse d’Or (Złotą Karocę), prestiżową nagrodę za całokształt osiągnięć. W tym samym roku podjął się współpracy z Art Gallery of Ontario jako jeden z kuratorów wystawy Andy Warhol/Supernova: Stars, Deaths and Disasters, 1962-1964. Na potrzeby wydarzenia stworzył innowacyjny przewodnik w formie dźwiękowej, zawierający komentarze osób z pokolenia Warhola, m.in. aktora Dennisa Hoppera, krytyczki filmowej Amy Taubin oraz malarza Jamesa Rosenquista. W 2008 r. przeniósł film Mucha na deski Théâtre du Châtelet oraz Los Angeles Opera. Za wkład w rozwój sztuki i kultury Cronenberg otrzymał liczne odznaczenia. W 2015 r. został członkiem Orderu Kanady, w 1990 r. uhonorowano go francuskim Orderem Sztuki i Literatury, zaś w 2009 r. przyjęto go w szeregi kawalerów Legii Honorowej. W 2011 r. został członkiem Brytyjskiego Instytutu Filmowego.

Twórczość Davida Cronenberga oferuje widzom wyjątkowe, intrygujące i przejmujące spojrzenie na ideę ewolucji człowieka. Dzięki wykorzystaniu oryginalnych rekwizytów i dekoracji z planu oraz dynamicznych elementów audiowizualnych wystawa David Cronenberg: Evolution w wyjątkowy sposób splata motywy osobistej ewolucji Cronenberga jako twórcy z powracającym w wielu jego filmach wątkiem możliwości ewolucyjnych gatunku ludzkiego. Wystawa została podzielona na trzy sekcje odpowiadające chronologicznym i tematycznym etapom twórczości reżysera. Część pierwsza poświęcona jest jego wczesnej fascynacji mikrokosmosem ciała i umysłu oraz rządzącymi nim instynktami, żądzami i mocami wymykającymi się świadomej kontroli. Kolejne sekcje wystawy obrazują stopniowy zwrot Cronenberga w stronę zagadnień związanych ze światem zewnętrznym, kształtowanym poniekąd przez moce ciała i umysłu. Wystawa dogłębnie analizuje proces twórczy reżysera, jego stosunek do fantastyki naukowej oraz nauki, jak również jego powiązania z innymi wybitnymi artystami XX wieku, stanowiąc tym samym hołd nie tylko dla jednego z najbardziej poważanych twórców filmowych, ale też wyjątkowo inspirującego i wpływowego współczesnego myśliciela.

KIM JEST MÓJ TWÓRCA?

Już od wczesnej młodości David Cronenberg żywo interesował się nauką i literaturą. Już w pierwszych niskobudżetowych, krótkometrażowych filmach, takich jak Transfer i Z odpływu, reżyser demonstruje fascynację lekarzami i naukowcami, którzy podejmują się eksperymentów brzemiennych w nieprzewidziane, często tragiczne skutki. Wizja ta pojawia się również w średniometrażowych obrazach Stereo i Zbrodnie przyszłości oraz we wczesnych filmach pełnometrażowych, takich jak Dreszcze, Wściekłość, Fast Company, Potomstwo i Skanerzy.

Bohaterami filmów nie są jednak sami lekarze i naukowcy, lecz ich ofiary – ludzie poddani eksperymentom, którzy muszą się pogodzić z postępującą utratą kontroli nad własnym ciałem i zachowaniem. Wyniki przełomowych badań roztaczają przed nimi obiecującą wizję cielesnej swobody, lecz efekty naukowej ingerencji okazują się zgoła odmienne. Zakończenia bywają tragiczne, chaotyczne lub – w najlepszym wypadku – niejednoznaczne. Wczesne obrazy charakteryzuje też duża ilość krwi i wnętrzności: widz staje się naocznym świadkiem ogromu chaosu powstałego w wyniku działań ludzi nauki, którzy niejednokrotnie wpisują się w archetyp ojca stwórcy. Ten etap twórczości stanowi przełom w karierze kanadyjskiego reżysera – zwraca się on ku mieszance gatunków: horroru i science fiction.

KIM JESTEM?

W latach 80. i 90. XX wieku Cronenberg zdobywa światowe uznanie jako reżyser. Rozwijają się również bohaterowie jego filmów – nabierają indywidualizmu i zaczynają panować nad własnym otoczeniem. Głównym motywem obrazów takich jak Wideodrom, Martwa Strefa, Mucha, Nierozłączni, Nagi lunch, M. Butterfly, Crash: Niebezpieczne pożądanie czy eXistenZ nadal pozostają ryzykowne eksperymenty w dziedzinie nauki, technologii, narkotyków, sztuki i seksualności, jednak występujące w nich postacie zwracają się ku świadomym eksperymentom na sobie samych. Zaciera się podział na badacza i obiekt badań – role te łączą się w jedno w efekcie serii odważnych prób. Bohaterowie Cronenberga zaczynają korzystać z wolności wyboru, mimo że często niesie ona ze sobą niebezpieczeństwa lub okazuje się ostatecznie nie mieć znaczenia. Archetypiczni ojcowie z wczesnych filmów zostają pozbawieni władzy, a rosnąca odpowiedzialność bohaterów za własne czyny wnosi do fabuły nową złożoność i dynamikę, mimo że efekty eksperymentów pozostają równie wątpliwe, co we wcześniejszej twórczości reżysera. Dzieła Cronenberga powstałe pod koniec XX wieku wciąż można zakwalifikować do nurtu horroru i science fiction, jednak coraz mocniej uwidacznia się w nich poszukiwanie nowych form ekspresji i stopniowe odejście od ograniczeń gatunkowych.

KIM JESTEŚMY?

W swej najnowszej twórczości Cronenberg daje jednostce kontrolę nad otoczeniem, jednocześnie otwierając jej świat na zróżnicowane więzi międzyludzkie: rodzinę, przyjaciół i ogół społeczeństwa. Pająk opowiada historię bohatera, który nie może się uporać z traumatycznymi doświadczeniami z dzieciństwa. Motyw ten zostaje rozwinięty również w dwóch innych filmach, Historii przemocy i Wschodnich obietnicach, które w subtelny sposób ukazują destrukcyjny wpływ rodzinnych sekretów. Idea rodziny, prywatnej i zawodowej, stanowi też jeden z głównych elementów filmu Niebezpieczna metoda, zaś w Cosmopolis za zachowanie głównego bohatera odpowiadają po części rodzinne wspomnienia z dzieciństwa. Nowe obrazy Cronenberga cechuje też wyższy realizm i odejście od założeń gatunkowych.

SZUKAJ